Načelna organizacija Ustaške vojniceSlužbeno formiranje Ustaške vojnice počelo je 10. maja 1941. godine, kada je Pavelić naredio da se formira posebna vojno-ustaška snaga »Ustaška vojnica«,čija je načelna organizacija bila detaljno razradjena u »Odredbi o sastavu i djelovanju Ustaškog pokreta« od 24. juna iste godine.
Prema tim načelima, »U svrhu osiguranja tekovina ustaške borbe i hrvatskog narodnog ustanka, u svrhu obrane Nezavisne Države Hrvatske, te u svrhu tjelovježbe i vojničke izobrazbe ustaških postrojba, ...« u sklopu »Hrvatskog Ustaškog Pokreta« postrojena je Ustaška vojnica.
Prema tim uputstvima, regrutiranje, obuka i upotreba ustaških jedinica, kao i njihova vojnička organizacija i dislokacija, odredjivali su se prema ustaškim propisima i uputstvima Poglavnika.U jedinice Ustaške vojnice primani su oprobani ustaše, ljudi koji su bili odani Poglavniku i ustaškom pokretu. U štampi su bila data obavještenja o tome »Što svaki Hrvat, koji želi stupiti u Ustašku vojnicu treba da zna«. Tu se napominje da ustaška vojska nije redovna vojska, iz koje se otpušta po odsluženju roka, već da se u njoj ostaje doživotno.
Pored izvjesnog dijela ustaški nastrojene rmladine, koja je iz idealističkih pobuda stupila u Ustašku vojnicu, javljali su se i mnogi problematični i kriminalni tipovi iz materijalističkih i drugih pobuda, jer su u toj vojsci vidjeli mogućnost da nadju utočišta, pljačkanja, dodju do lake zarade, steknu položaje,obogate se, vrše osvetu i si. Kasnije, kada se iz redova dobrovoljaca više nisu mogle popunjavati ustaške jedinice potrebnim brojem ljudi, u Ustašku vojnicu bili su upućivani mladići regrutirani za domobranstvo.
Starješinski kadar ustaških jedinica bio je probran. Najviše rukovodeće položaje zauzeli su u prvom redu najvjerniji Pavelićevi suradnici iz emigracije. Prema konkursu o prijemu časnika i dočasnika u Ustašku vojnicu, kao neophodan je bio uvjet, pored ostalog, pripadnost ustaškom pokretu i da je kandidat položio ustašku zakletvu prije 10. aprila 1941. godine.
Pošto je Ustaška vojnica predstavljala vojsku ustaškog pokreta, odnosno jednu od tri upravne grane u sastavu Glavnog ustaškog stana, što znači stranačku vojsku, ona se izgradjivala po ugledu na SS trupe u Njemačkoj i fašističke »Crne legije« u Italiji.
Ustaška vojnica bila je nezavisna od domobranstva, imala je svoj stožer, svoju intendanturu i sama je nabavljala opremu, a u početku i svoj vlastiti budžet. Oružje je dobila iz plijena kraljevske jugoslavenske vojske, nešto je bilo kupljeno u Češkoj, a kasnije je dobila i njemačko naoružanje.
Za inozemstvo, Ustaška vojnica je bila potčinjena Ministarstvu hrvatskog domobranstva, odnosno bila je dio oružanih snaga NDH. Medjutim, to je bilo samo formalno, jer je u stvari Ustaška vojnica bila u biti u svemu, osim operativne upotrebe, nezavisna od domobranstva, pa je čak u mnogo čemu bila i povlaštena.
Ljudstvo za ustaške jedinice najviše je dolazilo iz krajeva južno od rijeke Save (Lika, Bosna, Hercegovina), a dosta je ustaša bilo iz Srijema i Slavonije.Uzrok tome je bio u slijedećem: u tim krajevima je živjelo mješovito stanovništvo, pa su politička zaoštrenost i vjerska netrpeljivost podsticane od strane okupatora, dolazile do punog izražaja, i izrodile se u fizički obračun, odnosno u teror nad srpskim življem.
Na čelu svih ustaških jedinica, izuzev Poglavnikove tjelesne bojne, nalazio se Glavni stožer Ustaške vojnice, čiji je glavar, u svojstvu vojno-stručnog izvjestitelja i zapovjednika ustaško-vojnih jedinica, bio neposredno potčinjen Poglavniku, kao vrhovnom zapovjedniku svih ustaških snaga. Jedinice Ustaške vojnice bile su formirane u vodove, satnije i bojne, a juna je donijeta odredba o činovima u Ustaškoj vojnici.
U cilju obuke ustaških časnika i dočasnika osnovana je posebna ustaška časnička i dočasnička škola u Zagrebu, čiji je rad i organizaciju propisivao, u sporazumu sa glavarom Glavnog stožera Ustaške vojnice, zapovjednik škole.
Za prvog zapovjednika škole bio je postavljen Tomislav Sertić, kada je kao potpukovnik bio unaprijedjen u čin ustaškog pukovnika. Mijo Seletković je bio postavljen za nadzornika škole i kao satnik unaprijedjen u čin ustaškog pukovnika. Škola je počela sa radom u avgustu 1941. godine.
Prema načelima o organizaciji Ustaške vojnice i njenoj organizacionoj strukturi, propisanim u »Odredbi o sastavu i djelovanju Ustaškog pokreta« juna 1941.godine, Ustaška vojnica se u organizacijskom smislu dijelila na slijedeće postrojbe :
Bojna na službi pri Poglavniku. U ovoj bojni mogli su služiti mladići od 18 do 24 godine starosti i to: ustaše iz logora u inozemstvu, koji su za vrijeme »oslobodilačke borbe« bili uz Poglavnika, ustaše politički proganjani u prošlosti, braća i sinovi gore navedenih, kao i odabrane ustaše iz redova djelatnih bojni. Služba u ovoj bojni trajala je četiri godine.
Redovite djelatne bojne. U ovim bojnama mogli su služiti ustaše iz članstva pokreta od 18 do 25 godina starosti, i to: oni koji su prije 10. aprila 1941. položili ustašku zakletvu ili su aktivno sudjelovali u »oslobodilačkoj borbi«, bivši politički progonjenici koji nisu bili u bojni pri Poglavniku, oni koji su se istakli za vrijeme »ustanka«, i izabrane ustaše iz pripremnih bojni. Služba u ovim bojnama bila je obavezna najmanje dvije godine.
Pripremne ustaške bojne. Po potrebi, u ovim bojnama mogli su služiti ustaše iz gradjanstva uopće. Oni su imali pravo nošenja uniforme i oružja samo za vrijeme vršenja službe. Ovim bojnama pripadali su: ustaše sveučilišnog stožera, ukoliko nisu bili u djelatnim bojnama, članovi ustaškog pokreta koji su na bilo koji način pomagali »oslobodilačku borbu«, a po potrebi i svi ostali »duševno i tjelesno sposobni Hrvati«.
Pripremne bojne su se dijelile na slijedeće postrojbe: bojne sastavljene od ustaša od 18 do 30 godina starosti, bojne sastavljene od ustaša od 30 do 40 godina starosti, i posebne postrojbe sveučilišnog stožera koje nisu bile svrstane u djelatne bojne. Pripremne bojne su bile zamišljene kao oružane formacije pripadnika ustaškog pokreta, načelno formirane po velikim župama, odnosno za svaki politički stožer po jedna bojna. Ove bojne nisu stalno bile pod oružjem, nego samo po potrebi. Njihov zadatak bio je: vojnička prednaobrazba onih koji nisu služili ka drovski rok, odnosno održavanje kondicije onih koji su odslužili vojsku. S druge strane, ove bojne služile su za popunjavanje redovnih djelatnih ustaških jedinica. I najzad, one su služile kao stalna rezerva za eventualno aktiviranje.
Pričuvne ustaške bojne. Po pravilu, u ove bojne su ulazili svi muškarci —članovi ustaškog pokreta i ženski ustaški odjeli, čiji je cilj bio u prvom redu da provode odgojni rad u narodu.
Ustaški podmladak. Za podmladak je bila obavezna vojna obuka. Podmladak se dijelio u tri struke postrojbi prema godinama starosti, i to: od 7. do 11. godine, od 11. do 15. godine i od 15. do 18. godine starosti.
U političko-organizacionom pogledu, ustaški podmladak je pripadao organizacionoj grupi ustaškog pokreta. Dužnost Glavnog stožera Ustaške vojnice bila je da se brine za fizički odgoj podmlatka.
Nakon izlaska iz aktivne službe Ustaške vojnice, koja se uzimala u obzir kao da je odslužena u hrvatskom domobranstvu, ustaše su imale prvenstvo u zapošljavanju u državnim i javnim službama. Prvenstveno su njihove obitelji dolazile u obzir za dodjeljivanje zemljišta i uživale su druge privilegije.
Topic: Organizacija Ustaske vojnice 1941 godine (Read 1903 times)